Περσέπολις Ι & ΙΙ

Τι να πει κανείς για αυτό το κόμικς. Το είχα διαβάσει πριν αρκετό καιρό. Ας αρχίσουμε από τα βασικά. Στην ουσία πρόκειται για δυο βιβλία «Περσέπολις: Μια αληθινη ιστορία» και «Περσέπολις: Η επιστροφή».

Περσέπολις: Μια αληθινή ιστορία

Συγγραφέας: Μαργιάν Σατραπί
Εκδόσεις: Ηλίβατον
Έτος Έκδοσης: 2006
Σελίδες: 158

Ουσιαστικά πρόκειται για μια αυτοβιογραφία της Σατραπί. Η συγγραφέας διηγείται τα βιώματα της μέσα από τα μάτια ενός μικρού κοριτσιού στο Ιραν. Αυτό το τελευταίο είναι και ίσως το ποιο δυνατό κομμάτι του βιβλίου μιας και το κάνει να ξεχωρίζει από τις συνηθισμένες αυτοβιογραφίες. Οι πολιτικές συνθήκες αλλά και η αλληλεπίδραση τους με τους ανθρώπους παρουσιάζοντε με μεγάλες δόσεις αθωότητας αλλά και χιούμορ κάνοντας το ένα βιβλίο που πραγματικά αξίζει να διαβαστεί.

Περιγραφή από το βιβλίο:«Πώς μεγαλώνει ένα παιδί στο Ιράν στα δύσκολα χρόνια της ανατροπής του Σάχη, της ισλαμικής επανάστασης και του πολέμου του Ιράν – Ιράκ. Η Μαργιάν Σατραπί αφηγείται τα παιδικά της χρόνια και ταυτόχρονα μια ταραγμένη περίοδο της σύγχρονης ιστορίας της πανάρχαιης χώρας της μέσα από την καθημερινότητα και την ασυνήθιστη ιστορία της οικογένειάς της.
Η καταπίεση των ανθρώπων και ιδιαίτερα των γυναικών, η εντυπωσιακή αντίθεση δημοσίου και ιδιωτικού βίου, η πανανθρώπινη δίψα για ελευθερία, ειρήνη και δημοκρατία με τα μάτια μιας αξιολάτρευτης πιτσιρίκας, δοσμένα με χιούμορ, συγκίνηση και τρυφερότητα.»

Περσέπολις: Η επιστροφή

Συγγραφέας: Μαργιάν Σατραπί
Εκδόσεις: Ηλίβατον
Έτος Έκδοσης: 2007
Σελίδες: 194

Ο δεύτερος τόμος διαδραματίζεται στη Αυστρία αλλά και στο Ιραν όπου η Σατραπί έφηβη πια έρχεται αντιμέτωπη με τις δυσκολίες προσαρμογής μιας έφηβης Ιρανή στην Δύση αλλά και τις δυσκολίες προσαρμογής μιας Δυτικής στο Ιραν.

Περιγραφή από το βιβλίο:«Πώς ζει μια έφηβη Ιρανή, μόνη της στη δυτική Ευρώπη όταν, μάλιστα, η χώρα της θεωρείται η επιτομή του κακού; Πως αντιμετωπίζει τα προβλήματα της εφηβείας, την απόρριψη, την ξενοφοβία, τις ερωτικές απογοητεύσεις, τη νοσταλγία για την πατρίδα και τους γονείς της;
Πώς επιβιώνει στο θεοκρατικό Ιράν μια χειραφετημένη νέα γυναίκα, αντιμέτωπη ξανά με το -ακόμα πιο τυραννικό- ισλαμικό καθεστώς, την ασφυκτική καθημερινότητα αλλά και το βάρος της προσωπικής αποτυχίας;
Η Μαργιάν Σατραπί αφηγείται με χιούμορ, ειλικρίνεια και αυτοσαρκασμό την οδυνηρή ενηλικίωσή της στην Αυστρία και την αδιέξοδη επιστροφή της στο Ιράν. «Ήμουν Ιρανή στη Δύση, δυτική στο Ιράν», γράφει χαρακτηριστικά, συνοψίζοντας σε μια φράση την κρίση ταυτότητας που βίωσε σε Δύση και Ανατολή.»

Είναι δυο κομικς που πραγματικά αξίζουν να διαβαστούν (και να ξανα-διαβαστούν) και τα συνιστώ ανεπιφύλακτα 🙂

Advertisements

Τα Σταφύλια της Οργής

Συγγραφέας: John Steinbeck
Εκδόσεις: Γράμματα
Έτος Έκδοσης:2006
Σελίδες:574

Περιγραφή από το βιβλίο: «Κι η Αμερική, μη νομίζεις πως είναι και τόσο μεγάλη. Δεν υπάρχει χώρος για μένα και για σένα, για τους όμοιούς μου και για τους όμοιούς σου, δε χωράνε μαζί πλούσιοι και φτωχοί στην ίδια χώρα, δε χωράνε κλέφτες και τίμιοι άνθρωποι μαζί, ούτε η πείνα μαζί με το πάχος».

Πολλές φορές αναρωτιέμαι ποιο το νόημα να διαβάζεις ένα μυθιστόρημα και τι μπορείς να βγάλεις από αυτό. Τα σταφύλια της οργής είναι η ιστορία μιας οικογένειας στην Αμερική που χάνουν τα κτήματα όπως και πολλοί άλλοι τους και αναγκάζονται να μετατοπιστούν. Ξεκινάνε ψάχνοντας την γη της επαγγελίας τους… αλλά το μόνο που συναντούν είναι η φτώχεια, η εξαθλίωση, η εκμετάλλευση, η καταστολή και η αδυναμία να καλύψουν τις ανάγκες τους. Όλα αυτά τους αλλάζουν… κάποιοι χάνονται στον δρόμο είτε φεύγουν… όμως με τον καιρό κάποιοι προχωράνε, ωριμάζουν… και τελικά… κάνουν το πρώτο βήμα όπως λέει ο συγγραφέας από το εγώ στο εμείς…. όταν γίνεται αυτό… όντως έχει γίνει κάτι σπουδαίο…

Ο Steinbeck κατηγορήθηκε ότι ήταν υπερβολικός… ως προς την μεταχείρηση των μεταναστών από τους αγρότες της Καλιφόρνιας. Όμως η αλήθεια είναι διαφορετική… Αναγκάστικε να ωραιοποιήσει καταστάσεις… για να περάσει το βιβλίο του από την λογοκρισία της εποχής… αν λοιπόν έχουμε μπροστά μας μια ωραιοποιημένη εικόνα της πραγματικότητας…. πάλι δεν παύει να είναι αρκετή… για να συνειδητοποιήσουμε έστω και λίγο τις αιτίες από τις οποίες αναπτύχθηκε το εργατικό κίνημα στις ΗΠΑ. Επίσης οι συνθήκες αυτές δυστηχώς δεν ανήκουν στο μακρινό παρελθόν… αλλά στο σύγχρονο παρόν… όσο και αν γυρνάμε το κεφάλι μας αλλού…τρώγοντας φράουλες…  Ίσως αυτοί είναι και οι σημαντικότεροι λόγοι για να διαβαστεί…. Διαβάζοντας το βιβλίο δυο φράσεις-συνθήματα μου ήρθαν στο μυαλό…

«Δεν είμ’ εγώ σπορά της Τύχης,
ο πλαστουργός της νιας ζωής.
Εγώ ’μαι τέκνο της Ανάγκης
κι ώριμο τέκνο της Οργής.»

Και

«Στον κόσμο των αφεντικών είμαστε όλοι μετανάστες»

Σας στο συστήνω ανεπιφύλακτα για το καλοκαίρι.

Η αρχαία ελληνική δημοκρατία και η σημασία της για εμάς σήμερα

Συγγραφέας: Κορνήλιος Καστοριάδης
Εκδόσεις: Ύψιλον
Έτος Έκδοσης:2005
Σελίδες:59

Περιγραφή από το βιβλίο:»Δεν βλέπω, όπως νομίζω ότι και κανείς δεν μπορεί να δει, εκτός αν είναι τελείως φαντασιόπληκτος ή προγονόπληκτος, την αρχαία Ελλάδα ως πρότυπο το οποίο θα αρκούσε να το αντιγράψουμε για να βρούμε την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, την ισότητα και παν αγαθόν.

Η αρχαία Ελλάδα δεν είναι πρότυπο, ούτε μοντέλο προς μίμηση, όπως άλλωστε δεν μπορεί να είναι κανένα ιστορικό έργο σε οποιονδήποτε τομέα. Θεωρώ, όμως, ότι πρέπει να λειτουργήσει για μας σαν γονιμοποιημένο σπέρμα, δεδομένου ότι μας επιτρέπει να δούμε εν γενέσει τους πληθώρα στοιχείων πάντοτε επίκαιρων – μπορεί και πρέπει να είναι για μας κέντρισμα, έμπνευση και πηγή ιδεών.»

Το βιβλίο μπορούμε να πούμε ότι είναι χωρισμένο σε δυο μέρη. Το πρώτο είναι μια διάλεξη που έδωσε ο Κ.Καστοριάδης και το δεύτερο μέρος αφορά την συζήτηση που ακολούθησε.

Ο Κ.Καστοριάδης αναφέρεται σε 8 βασικά σημεία στην διάλεξη αυτή.

1.Η αρχαία ελλάδα: σπέρμα και όχι πρότυπο.

Μιλάει για την πρωτοτυπία της αρχαίας Ελλάδας ως προς την δημιουργίας πολιτικής κοινότητας-αυτόνομης και τονίζει ότι η αρχαία Ελλάδα θα πρέπει να είναι πηγή άντλησης ιδεών και όχι πρότυπο.Ορισμένα στοιχεία επανεμφανίστηκαν πολύ αργότερα στην Δυτική Ευρώπη κατά τον μεσαίωνα

2.Η αρχή της αμφισβήτησης.

Ο Κ.Καστοριάδης θέτει σαν ένα από τα βασικά στοιχεία της αρχαίας Ελλάδας την αμφισβήτηση της παράδοσης.Ένα στοιχείο που παρατηρείτε στην αρχαία Ελλάδα αλλά και στην Δυτική Ευρώπη. Επίσης θεωρεί την πάλη των τάξεων ως αντίσταση μια τάξης στην καταπίεση από μια άλλη αποτελεί εξαίρεση στην ανθρώπινη ιστορία. Αυτό που παρατηρείτε τις περισσότερες φορές είτε είναι μια ατομική αντίδραση είτε απέχει από την αλλαγή της κοινωνικής θέσμισης της κοινωνίας.

3.Η ιστορία σαν δημιουργία.Αδυναμία των αιτιακών εξηγήσεων.

Εδώ πέρα απαντάει γιατί η δημοκρατία της αρχαίας Ελλάδας δεν είναι αποτέλεσμα της γεωγραφίας, της δουλείας ή της οπλιτικής φάλαγγας.Δηλαδή γιατί δεν ήταν αναπόφευκτη. Επίσης τονίζει μια σημαντική διαφορά των ελληνικών αποικιών να δημιουργεί η κάθε μια τους δικούς της νόμους σε αντίθεση με όλες τις άλλες περιπτώσεις.

4.Η ελληνική σύλληψη του κόσμου:Κεντρικές φαντασιακές σημασίες

Οι βασικές φαντασιακές σημασίες είναι

  1. Το μέτρο δεν είναι δεδομένο αλλά σκοπός
  2. Ο κόσμος προέρχεται από το Χάος-τίποτα
  3. Δεν υπάρχει κάποια εξωκοσμική δύναμη που να ενδιαφέρεται για τους ανθρώπους
  4. Η μεταθάνατο ζωή δεν υπάρχει ή αν υπάρχει δεν είναι καλύτερη από την τωρινή

5.Εσωτερική σχέση δημοκρατίας και φιλοσοφίας.

Βασικό στοιχείο της αρχαίας Ελλάδας ήταν η αμφισβήτηση. Η αμφισβήτηση των αξιών της κοινωνίας που αποτελεί κοινή ρίζα της δημοκρατίας και της φιλοσοφίας μιας και αυτόματα συνεπάγεται φιλοσοφικά αλλά και πολιτικά ερωτήματα. Aυτή μάλιστα δεν περιορίζεται σε κάποιο ιερατείο αλλά συναντιέται σε όλο τον πληθυσμό.

6.Αυτοθέσμιση

Χαρακτηριστικό της αρχαίας δημοκρατικής πόλης είναι η αυτοθέσμιση που δεν περιορίζεται χρονικά αλλά αποτελεί στοιχείο που συναντιέται διαρκώς.

7.Δήμος

Ο δήμος είναι το κέντρο των πάντων στην αρχαία ελληνική δημοκρατία. Τίθονται τα ερωτήματα ποιος είναι ο δήμος(Το πολιτικό σώμα) και ποιος είναι ο τρόπος που ασκεί εξουσία ο δήμος;

Ιδιαίτερα για το δεύτερο ερώτημα ο Θουκυδίδης χαρακτηρίζει ελεύθερη μια πόλη όταν είναι αυτόνομη, αυτόδικη, και αυτοτελής. Ιδιαίτερα για την αυτοτέλεια που σημαίνει αυτοκυβέρνηση της πόλης είναι σημαντικό να διαχωριστεί από τον διαχωρισμό των σημερινών κρατικών εξουσιών που κάνουν οι σύγχρονοι νομικοί φιλόσοφοι.(νομοθετική,δικαστική, εκτελεστική) Υπάρχει δηλαδή μια άλλη εξουσία η κυβερνητική που δεν μπορεί να ενταχθεί σε καμιά από τις παραπάνω τρεις κατηγορίες.

8 Σύγκριση με την νεότερη αντίληψη.

Συγκρίνοντας την αρχαία ελληνική δημοκρατία με την νεότερη αντίληψη για δημοκρατία παρατηρούμε τα εξής σημαντικά σημεία:

  • Απουσία έννοιας αντιπροσώπευσης.
  • Η ιδέα της δημοκρατίας δεν ταυτίζεται με τις εκλογές. Βέβαια σε όσες περιπτώσεις χρειάζεται κάποια εξειδικευμένη γνώση θεωρείτε αυτονόητο ότι αυτόν που θα καταναλώσει το αποτέλεσμα θα ψηφίσει για να αποφασίσει ποιος θα είναι κατάλληλος αλλά και ταυτόχρονα είναι και ανακλητός.
  • Επίσης η σημερινή έννοια του κράτους δεν μπορεί να ταυτιστεί με την αρχαία ελληνική πόλη. Το κράτος πέρα του ότι προϋποθέτει έναν διαχωρισμό μεταξύ κοινωνίας και του κρατικού μηχανισμού σημαίνει και έναν εδαφικό χώρο σε αντίθεση με την αρχαία Ελλάδας που στην ουσία η αναφορά αφορούσε τους πολίτες.(Αθηναίους,Κορίνθιους κτλ)

Τέλος ο Καστοριάδης κάνει μια αναδρομή στην ιστορία του εργατικού κινήματος δείχνοντας ότι σε όλα τα πραγματικά δημοκρατικά κινήματα ξανά δημιούργησαν τις αρχές της άμεσης δημοκρατίας, της ανακλητότητας και της αυτοκυβέρνησις, αλλά και χαρακτηριζόταν από απουσία αντιπροσώπων. Στην συνέχεια του βιβλίου ακολουθούν οι συζητήσεις που έγιναν με τους ομιλητές.

Συνολικά θα έλεγα ότι είναι ένα πολυ ενδιαφέρον βιβλίο που προσφέρει μια πολύ διαφορετική οπτική για το τι πραγματικά ήταν η αρχαία ελλάδα σε αντίθεση με αυτά που μας έχουν συνηθήσει οι διάφοροι εθνικιστές αλλά και το ελληνικό κράτος.

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Αναδημοσιεύω από το site του περιοδικού περιεκτική δημοκρατία ένα κάλεσμα για μια εκδήλωση δυο νέων βιβλίων. Μιας και εκείνο το διάστημα είναι πολύ πιθανόν να είμαι Αθήνα (τουλάχιστον έτσι ελπίζω) οπότε ελπίζω να μπορέσω να την παρακολουθήσω. Τα λέμε Αθήνα.

Προσκαλούμε όλους τους αναγνώστες και φίλους να παρευρεθούν στην εκδήλωση που οργανώνουν ο Ιανός και οι εκδόσεις Κουκίδα και Ελεύθερος Τύπος για την παρουσίαση δυο νέων σημαντικών βιβλίων για την Περιεκτική Δημοκρατία:

Παγκοσμιοποιημενός Καπιταλισμός, Έκλειψη της Αριστεράς και Περιεκτική Δημοκρατία, επιμ. Steve Best, (εκδ. Κουκίδα, Μάης 2008).

Περιεκτική Δημοκρατία: 10 χρόνια μετά του Τάκη Φωτόπουλου, (εκδ. Ελεύθερος Τύπος, Μάης 2008).

Τα βιβλία θα παρουσιάσουν οι:

Steve Best, Αμερικάνος καθηγητής και πρόεδρος του τμήματος Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ελ Πάσο, ακτιβιστής και επιμελητής του βιβλίου «Παγκοσμιοποιημένος Καπιταλισμός»; John Sargis, Αμερικάνος καθηγητής Βιολογίας, ακτιβιστής και μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του International Journal of Inclusive Democracy; Τάκης Φωτόπουλος, Παναγιώτης Κουμεντάκης και Τάκης Νικολόπουλος (από τους συγγραφείς του βιβλίου «Παγκοσμιοποιημένος Καπιταλισμός”); Γιάννης Ελαφρός και Νίκος Μολυβιάτης (δημοσιογράφοι).

Παρασκευή, 23 Μαίου, ώρα 19:00

Ιανός, Σταδίου 24, Αθήνα

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ